Austria – profile producentów (I)

Austria ma dla winomaniaków wiele znakomitych propozycji. Zarówno jeśli chodzi o wina białe jak i czerwone. Jest w czym wybierać, stylistyka win jest przeróżna a ich poziom często bardzo dobry. Przedstawimy więc kilku ciekawych producentów. Na pierwszy ogień idą dwaj niezwykle interesujący Wiedeńczycy – Zahel i Pfaffl (który w działaności poza Wiedeń wybiega…).

Austria ma dla winomaniaków wiele znakomitych propozycji. Zarówno jeśli chodzi o wina białe jak i czerwone. Jest w czym wybierać, stylistyka jest przeróżna a poziom bardzo dobry. Przedstawimy więc kilku ciekawych producentów. Na pierwszy ogień idą dwaj niezwykle interesujący Wiedeńczycy – Zahel i Pfaffl (który w działaności trochę poza Wiedeń wybiega…).

ZAHEL (region: Wiedeń)
Adres: Weinbau Zahel GnbR
Maurer Hauptplatz 9, A-1230 Vienna, Austria
Tel: +43(1)8891318
Fax: +43(1)8891318-10
web: www.zahel.at
Właściciel: Richard Zahel, czołowy wiedeński winiarz i krzewiciel kultury winiarskiej, w produkcji wina wspiera go enolog – Alexander Skoff
Wina: 70% wina białe, 30% wina czerwone
Powierzchnia winnicy: 25 hektarów
Winnice: wszystkie tradycyjne rejony upraw Wiednia: Mauer (tu również siedziba firmy) – obrzeża Wienerwald (Lasku Wiedeńskiego) odpowiadają profilem glebowym regionom północnym. Ciepły klimat panoński, z chłodnym nocami, bardzo sprzyja uprawom przede wszystkim odmian czerwonych. Nussberg (jedna z najlepszych wiedeńskich lokalizacji).
Inne lokalizacje: Oberlaa, Neustift am Walde, Sievering
Produkcja: 180 tysięcy butelek rocznie (około 70% wina sprzedawane jest na miejscu i na lokalnym rynku)
Działalność dodatkowa – Heuriger (tradycyjna wiedeńska „gospoda”)
Importer w Polsce: Wienico
Różnorodność gleb, a także specyficzny mikroklimat, czyni uprawę win w rejonie Wiednia niezwykle interesującą. Można powiedzieć, że Wiedeń jest organicznie z winnicami powiązany.
Skoro u Zahela jesteśmy, to nie sposób nie napisać o Gemischter Satz. To wino  z „mieszanego nasadzenia” – pod Wiedniem tradycyjnie w winnicach łączono odmiany szlachetne i aromatyczne ze szczepami odpornymi i bardziej wydajnymi. Był to swoisty „złoty środek” jaki próbowano osiągnąć między jakością i wydajnością upraw. Owoce zbierano i winifikowano razem. Używanych pod Wiedniem odmian do GS jest kilkanaście, najważniejsze z nich to: grüner veltliner, welschriesling, riesling, weissburgunder, neuburger, oraz aromatyczne gelber muskateller i traminer. W winnicach znajdziemy jeszcze kilka innych, czasem bardzo rzadkich. U Zahela w 2009 roku część siedlisk w Mauer oraz Oberlaa obsadzono odmianami zierfandler czy rotgipfler.
W klasycznym Wiener Gemischte Satz muszą być minimum 3 odmiany, z winnic zaklasyfikowanych jako wiedeńskie. Zahel uchodzi za jednego z najlepszych producentów win tego typu.
U Zahela warto spróbowac wina z endemicznej odmiany Orangetraube – prawdopodobnie jako jedyny produkuje z niej wino, bardzo zresztą ciekawe.
Jak wspomniałem, Richard Zahel i jego wina nierozerwalnie związani są z prowadzonym przez tego producenta heuriger. U Zahela jest to prawdziwie tradycyjna gospoda, leciwa, z tradycjami, bardzo przytulna, popularna w Wiedniu. Można coś zjeść i napić się wina w dobrej cenie. Bardzo często spotkacie tu właściciela. Richard lubi bowiem zasiąść nad lampką wina zaraz przy wejściu, po lewej, przy charakterystycznym długim i wysokim „stole”, wykonanym ze starej prasy winiarskiej. A kiedy będziecie pałaszować Wienerschnitzel popijając kieliszkiem świeżego gruner veltlinera, pamiętajcie, że pod podłogą, w piwnicach tętni winiarskie życie – fermentuje i dojrzewa wino. Może pozwolą Wam to zobaczyć?

Szczególnej uwadze polecam pierwssze 6 win (ceny wg cennika sklepu w posiadłości producenta).

(4+) Wiener Gemischter satz Sekt 2008, 12%, 15 euro
Jako jedyny Zahel produkuje gemistscher satz z bąbelkami. W skład wchodzi pinot gris, chardonnay i traminer. Metoda tradycyjna. Przez rok wino dojrzewa na drożdżach. Jest ładne, atrakcyjne, ma łagodną owocowość i lekko drożdżową nutę. W ustach zgrabne, bułczano-chlebowe, przyjemnie zielone, z dobrą kwasowością, dobrze rozwinięte. Nuty cytrynowe, brzoskwiniowe, morelowe. Stylowo i ze smakiem. Nie jest to wino bardzo skomplikowane, ale świeże i zachęcające. Smaczna i niespotykana rzecz. Warto.

(5-) Riesling Preussen 2008, 13.5%, 18 euro
Z winnic na Nussbergu (winnica Preussen). Mineralny, przejrzysty, świeży, z dobrą wyraźną materią. Wino znakomicie wyważone, ma świetny balans kwasowości, owocu i mineralności. Wszystko delikatne, świeże i podane z umiarem. Tło atrakcyjne – ziołowo-akacjowy oraz lekko rumiankowe. Świetnie złożony, ciekawy. Bogaty, mineralny, rozłożysty i elegancko kruchy. Znakomita robota.

(4+) Gemischter Satz 2008 Nussberg Grande Reservee, 13.5%, 23.60 euro
W skład wchodzi riesling, grüner veltliner, weissburgnder, rotgipfer, zierfandler, traminer, grauburgunder, neuburger, chardonay. Wino jest dojrzałe, ale świeże, cytrusowe (pomarańcza, mandarynki), sporo akcentów pieprzu, słomy, białej skorki z grapefruita i dobrego nerwu kwasowości. Wino równe i zbalansowane. Sporo tu owocu, struktura w pełni przejrzysta. Dobry balans i pieprzny finisz z nutą soku pomarańczowego w tle.

(4+) Sapor 2006, 14%, 35 euro
St. Laurent 50%, cabernet sauvignon 25% i merlot 25%. 24 miesiące w nowych, francuskich beczkach. Robią to wino tylko w najlepszych latach. Aromat „słodki” malinowo-leśny. W ustach wyczuwa się trochę wiśni jeżyn i podpalanych tonów spieczonego tostu i orzechów. Jest także mokry tytoń i ściółka leśna. Wino dość wyważone, z tonacją beczkową, ale dobrze już tutaj zintegrowaną z winem. Nowocześnie, dość intensywnie, ale ze smakiem. Przyjemna goryczka w finale.

(4) Riesling Reisberg 2008, 13%, 14 euro
Winnica Reisberg (z Mauer – piaskowe gleby). Dojrzewa tylko w tankach. Świeża brzoskwinia, zioła, trawa, przejrzyste, z dobrą mineralnością. Delikatna budowa, krucha z akcentami ziół i „benzyny”. Jest też trochę moreli i ananasa. Przyjemna, lekka, mineralna i przejrzysta struktura. Samo zdrowie.

(4-) Wiener Gemischter satz 2009, 6.90 euro
Z parceli Mauer. Ich prosty gemistechter satz. Czysty, wyważony, lekko mineralny, z ładnymi akcentami ziołowymi. Całość jest świeża przejrzysta, z nutą ziół, świeżo skoszonej trawy, pokrzywy. Przyjemna goryczka w finale. Troszkę może za krótkie, ale na co dzień – bardzo smaczne, orzeźwiające.

(3+) Orange(traube) 2008, 12.5%, 15.50 euro
Jak wspomniałem, prawdopodobnie tylko Zahel robi wino zawierające 100% tej odmiany. Klimaty panują w kieliszku ciekawe – warzywno-mandarynkowe. Jest jakiś w nich jakiś rejestr tropikalny, jabłkowo-pomarańczowy. Usta nie są wyrafinowane, ale kwasowe, zwięzłe, jabłkowe, lekko cytrusowe, orzeźwiające. Finisz niedojrzałych dzikich, winnych jabłek. Dość krótkie. Jest to nieco staroświeckie, interesujące i niebagatelne wino. Zapewne wnosi sporo ciekawych rejestrów w kupażach, warto poznać je również w wydaniu solo.

(3+) Wiener Gemistcher Satz Nussberg 2009
Wino świeże, lekkie, z akcentami aromatów siana, owoców, w ustach lekko ziołowe z wyraźnym akcentem traminera. Wyczuwalne kwiaty polne, lekko serowe nuty (lekkie utlenienie?). Ciekawe, w niezłym stylu. Ma dobrą długość i sympatyczny ziołowy finisz.

(3+) Wieneer Kompozition 2009
Zwaigelt, st laurent, blaufrankish. Jest to „wiedeńczyk” czysty, owocowy, z dymnym echem, oraz soczystą wiśnią z pestką. Jest czysto, czereśniowo i równo. W finiszu tabaka, pieczone kasztany, kawa.

(3+) Schloss Schonbrunn Rotleiten 2008
Zwaigelt 40%, st Laurent 40% oraz cabernet sauvignon. Lekko pikantny, jabłkowo-malinówkowy podkład. Prosty, gładki styl z aromatami skóry i pieprzu. Finał korzenny i pikantny.

(4) Antares Grande reserve 2007, 28.50 euro
50% st laurent, 20% zweigelt, 20% cabernet sauvignon, 10% merlot. 18 miesięcy w beczkach. Jest przejrzyście, owocowo, gładko, w ładnym – lekko czekoladowym rejestrze. Są jeżyny, wiśnie, pestki. Finał lekko podpalany. Trochę za drogo jak na taką propozycję, ale cóż…

PFAFFL (region(y): Weinviertel, Wiedeń)
Adres: Weingut R&A Pfaffl, Schulgasse 21
A-2100 Stetten im Weinviertel, Austria
Tel: (+43) (0) 2262-673423
Fax: (+43) (0) 2262-673423-21
e-mail: wein@pfaffl.at
web: www.pfaffl.at
Degustacje: Tak (po wczesniejszym umówieniu)
Język: niemiecki, angielski
Powierzchnia winnic: 57.00 ha (41 ha w Weinviertel, 16 ha pod Wiedniem)
Siedliska: Hundsleiten, Neuberg, Haidviertel, Rossern, Sandtal, Terrassen-Sonnleiten, Zeiseneck
Uprawiane odmiany: grüner veltliner (70% obszaru upraw odmian białych), pinot blanc, chardonnay, riesling i sauvignon blanc. Odmiany czerwone: zweigelt, pinot noir, st laurent i cabernet sauvignon.
Importer w Polsce: Wienico (wkrótce)

Klasycznie austriackie rodzinne przedsięwzięcie, kontynuowane od pokoleń. Jeden z najlepszych „wiedeńskich” producentów, choć większość wina produkują w Weinviertel. Posiadłości „miastowe” znajdują się w północno-zachodniej części Wiednia
Cezurą w najnowszej historii posiadłości to koniec lat 70. ubiegłego wieku. Winnice rodziny liczą wtedy około hektara a produkcja wina jest działalnością dodatkową. Z czasem jednak wino zaczyna odgrywać coraz ważniejsza rolę i w konsekwencji rodzina przestawia działalność na te właśnie tory. Dziś młody i rzutki Roman Josef Pfafl jest odpowiedzialny za produkcję wina, ale – jak to często bywa – ojciec, Adelheid cały czas czuwa i daje konstruktywne rady, z kolei siostra Romana odpowiedzialna jest za marketing. W 2003 roku rodzina Pffafl oddała do użytku gości nowe, eleganckie pomieszczenia (sala degustacyjna, sklep, etc.).
Rolę wiodącą odgrywają tu wina białe, jednak z roku na rok widać tendencje rosnące dla win czerwonych. I słusznie – czego dowodzą znakomite wyniki z st laurent czy pinot noir. To co u Pfaffla zauważalne to obsesyjna dbałość o styl, pieczołowicie prowadzone winnice i technologia produkcji, nie ma tu miejsca na improwizacje czy doraźne eksperymenty. Prowadzenie winnic mocno organiczne – mocno unika się tu oprysków, pestycydów i herbicydów.  
Podczas degustacji wszystkich win od razu daje się zauważyć konsekwencję. Wszystko na dobrym poziomie. Przekonujący, czysty i świeży styl. Ogólnie wina cechuje żywość, zielony pazur i silnie zaakcentowane mineralne tło i często – lekko pieprzną końcówką. Nie tylko w białych. Jak wspomniałem – czerwone również zasługują na uwagę. Adres jest pewny, podczas wizyty w Wiedniu trzeba się tam odmeldować.

Szczególnej uwadze polecam osiem pierwszych opisanych win (ceny wg cennika sklepu w posiadłości producenta).

(5-) Wien 1, 2009, 11.5%, 6.4 euro
Świetne i proste. Klasycznie wykonane Gemischter Satz, (skład: 60% riesling, 20% weissburgunder, 20% grüner veltliner). Wino jest świeże, czyste, przejrzyste. Pełne delikatnego owocu (brzoskwinia, gruszka, jabłko). Sporo tu mineralności, lekkości, delikatności, świeżości i umiaru (niska zawartość alkoholu). Zrobione z umiarem i stylowo. Z lekką pieprznością finiszu. Umiar. Konsekwencja. Bardzo dobre. Jeden z najlepszych „wiedeńczyków” jakie miałem okazję próbować (a próbowałem większości). Więcej takich. Produkują tego 35 tys. but.

(5-) Grüner veltliner Hundsleiten. 2009, DAC Weinviertel Reserve, 13.5%, 12 euro
Hundsleiten to dobre, ale i trudne siedlisko z piaskowymi glebami („trzeba pracować jak pies” – mówi Roman). Ten grüner veltliner dojrzewał 6 miesięcy w beczkach (50% wina fermentowane było w akacjowych beczkach, 3 miesiące battonage). Dużo tu kremowych i piaskowych nut, wino jest dojrzałe i ekstraktywne. Jest bardzo przejrzyście, z nerwem kwasowości, dużo nut kwiatowych, lipowych, delikatnie „miodowych”. Świetna jakość owocu. Całość wyważona, dobrze zbalansowana. Długie, eleganckie, lekko pieprzne.

(5-) Grüner veltliner Goldjoch 2009, DAC Weinviertel Reserve, 14%
100% wina fermentowane w dużych akacjach i 6 m-cy battonage. Znakomita jakość owocu, świeżość, tropikalna kuchnia (przyprawy i owoce). Gładkie wyważone, z dojrzałym bardzo dobrze ułożonym owocem, eleganckie, wyraziście pikantne. Jest tu połączenie delikatności i charakteru. Długie.

(5-) Riesling Am Berg 2009, 12.5%, 24 euro
42 g/l. 6 godzin maceracji na skórkach. Ich topowy Riesling, zbiór w końcu wrzesnia, póxny zmier, fermentowany w dużych beczkach. Mineralny i pieprzny, elegancki, midowy, brzoskwinia lipa, bardzo delikatny, rumianek, jabłko, lipa. Gracja, fajny styl – zumiarem i umiar.

(5-) Chardonnay Rossern 2008, 14%, 24 euro
Elegancja i styl, gładko, elegancko wyważone, lekko mineralne, orzechowe. Całość zintegrowana, poukładana i długa. Wszystko wygrane na gładkich, kwiatowych nutach, mineralne i wyraziste. Wino zrobione z wielką kulturą, bez ordynarności beczki czy przemacerowanego, nudnego biszkoptowo-beczkowego smaku chardonay, do którego próbuje przekonać nas Nowy Świat. Tutaj radosne, świeże i owocowe nuty – gruszka i morele. Super.

(5-) Heidrom 2007, Niederostereich, 14%, 28 euro
Kupaż 80% merolt, 20% cabernet.12 miesię w nowej beczce i 12 w butelce. nie ma tu nic z „przesłodzonego” wizerunku merlota. Jest owocowo, mięsiście i elegancko – aż chce sie powiedzieć – europejsko. Usta „czarne”, leśne (tarnina, aronia plus czarna porzeczka) – dobra kwasowość i równowaga (ni znać 14% alkoholu). Czysto, w bardzo zgrabnym efektownym (ale nie efekciarskim!) stylu i silnym akcentem lokalnego charakteru. W finale ziemia, suszący się tytoń. Dużo przyjemności.

(5-) Pinot Noir 2008, Wien, 13%, 20 euro
Pierwsze skojarzenie – wino „kamienne i gliniaste”, spędziło 18 miesięcy w beczkach (50/50 nowe i stare), jest bardzo „pinotowe” i stylowe. Trzyma poziom i czystość materii. Ziołowe i lekko piwniczne. W całości znać umiar i dobrą stylistykę, wręcz elegancję pinota. Sporo nut owoców leśnych, ale i warzywnych, roślinnych i korzennych, wybrzmiewających konsekwentnie i bardzo ładnie złożonych. Długi, intensywny pinot w bardzo dobrym i  eleganckim stylu. Ma wszystko co trzeba.

(4+) Gruner velltiner Zeiseneck 2009, DAC Weinviertel, 12%, 7.40 euro
Grüner veltliner pochodzący tym razem z ilastych gleb. Wino jest cytrynowe, kremowe, z nutą zieloną, pieprzną. Jest tu tropikalno- soczysty rys (brzoskwinia, gruszka), dość gładko, ale i wyraziście kwasowo. Całość wypada ciekawie i finezyjnie. Finisz delikatnie pikantny (biały i zielony pieprz). Eleganckie i mineralne. Harmonijne poukładane. Dobra robota. Niezła cena.

(4) Grüner veltliner, Haidviertel 2009, DAC Weinviertel, 13%, 7.90 euro
Grüner rosnący na glebach lessowych. Jest czysto, gęsto, owocowo. Sporo brzoskwini, pomarańczy, ananasa, dojrzałych nut tropikalnych. Jest zachowana świetna stylistyka odmiany. Wino ekstraktywne, tropikalne, długie, gęste, może nieco ociężałe w finiszu.

(4-) Sauvignon Blanc Seiser am Meck 2009, 12.5%, Niederostereich,12, 5%, 11.50 euro
Klasyczne, czyste i świeżo owocowe sauvignon. Agrestowo-jabłkowe, z nerwem zielonej świeżej trawy, asparagusa. Ładny, zwięzły i żwawy owoc oraz zielono-pieprzna nuta. Zgrabne, kwasowe, czysto zrobione.

(4+) St Laurent Waldgarten 2009, Niederostereich 12.5.%, 7.80 euro
Klasyczny st laurent – owocowo-tytoniowy, lekko pikantny, soczysty, kwasowy, z nerwem. Jest tu i tonacja kawy, czereśni, pestek. Bardzo przejrzyste, dobrze utrzymana jest klasa odmiany. Wszystko na miejscu, świetna kwasowość. Żwawe i rasowe wino. Ma charakter, czyste, obiecujące aromaty w „trzecim nosie”. Dobry potencjał na przyszłość, ale można pić już. Warte uwagi.

(4) Riesling Terrassen Sonnleiten 2009, Niederostereich, 12,5%, 11.50 euro
Mineralne, w pełni transparentne, czyste, lekko woskowe, ze sporą ilością owocu (brzoskwinia, cytryna). Żywe, z nerwem, ale też delikatne i jakoś kruche. Żwawość i zwiewność. Zgrabne.

(4-) Chardonnay Exklusiv 2009, 14%, 10.40 euro
80% wina dojrzewało w tankach, reszta w beczkach. Wino owocowe, delikatnie waniliowo-brzoskiwniowe. 12 miesięcy na drożdżach, co tydzień battonage. Gładkie, smaczne, jest zaakcentowany rejestr waniliowy, trochę „słodki”. Wino mimo to nie jest zbyt beczkowe, ciągle młode, stosunkowo zgrabne chardonnay, zrobione z i kulturą i dość zgrabnie użytą beczką. Jeszcze nie ma tu pełnej integracji winnej materii. Można poczekać.

(4) Blauer Zweigelt 2009, Niederostereich 13%, 7.80 euro
100 % zweigelt, 6 miesięcy dojrzewający w beczkach. Klimaty różane, hibiskusa, mokrego drewna. Dużo tu owocu oraz lekka podkreślającej charakter pikantności. Wino wyraziste, ale zrobione z umiarem i stylowo. Ma pewną ziemistą „suchość”, ale utrzymaną w nieprzeszkadzającym stylu. Fajne gastronomiczne wino. Zrobiony w stylu odmiany, soczyste i żywe.

(4) St Laurent Altenberg 2008, Niederostereich 12.5%, 17 euro
Ich wychuchane wino, spędza 18 miesięcy w nowych francuskich beczkach. A w kieliszku? Jest gładko, równo czysto wręcz elegancko. Stylowy i czysty, owoc. Rasowy koń, choć w tym wypadku jeszcze za młody. potencjał jest tu jednak duży, solidna zapowiedź dobrego wina. Jednak jeszcze nie jest gotowe. Tylko dlatego gwiazdka mniej.

(4+) Excellent 2008, Niederostereich, 13.5.%, 28 euro
Skład kupażu to: zweigelt 60%, cabernet sauvignon 20%, merlot 20%. Łatwo wyczuć mokry tytoń, ziemię, wiśnię. Soczyste wykonane z klasą. Bardzo w stylu „wina-ikony” – wyselekcjonowane zdrowe owoce, duża koncentracja i dobrze zaznaczona kwasowość.  W finale – ziemia i zioła. Jest tu i jakaś elegancja i wyważenie, ale jak to z „ikonami” bywa – jest trochę zbyt „nowoświatowo”.

(3+) Austrian Pepper, Grüner veltliner , 12%, 8 euro
Prosty, ale dobrze zrobiony grüner veltliner. Ma smaczny owoc, trochę ziół, jabłka. Pije się z radośnie, „na zielono”.

(3) Austrian cherry, Zweigelt 2009, 8 euro
Prosty zweigelt. Smaczny, owocowy, gęsty, 3 miesiące w beczce. Czereśnia, wiśnia, pestka, kwiat  hibiskusa, róża. Żywe, chropawe i nieco – jak to w przypadku zweigelta bywa –  drewniane, zrobione przyzwoicie.

(3+) Wien 2, 2009 12.5%, 6.70 euro
70% zweigelt, 30% pinot noir. Produkowane i dojrzewające tylko w tankach ze stali nierdzewnej. Korzenne, pikantne, owocowe, proste. Ma charakter i podbicie „przyprawowym” tłem. Sporo wiśni i czereśni. Wyraziste, pełne ekstraktu, z nieźle zaznaczonym pinot noir w ustach. Dobre, wyraziste. Wystarczająco dobra struktura na dłuższe dojrzewanie. Jest dość długi i fajny korzenny posmak.

Opr. Mariusz Kapczyński

Druga część profili (Toni Hartl i Anton Zöhrer) – TUTAJ

Zdjęcia z winobrania 2010 w Austrii znajdziesz TUTAJ.

(******) – wybitnie, prawdziwe arcydzieło
(*****) – bardzo dobre, wino z dużą klasą
(****) – dobre, interesujące
(***) – całkiem niezłe, przyzwoite
(**) – słabe
(*) – omijać z daleka, wino z wyraźnymi wadami
(- lub +) oznacza odjęcie/dodanie nieznacznych „półpunktów”